درمان ناباروری به کمک ژله رویال : نتایج یک تحقیق دانشگاهی نشان داد که ژله رویال می‌تواند مشکلات باروری ناشی از نیکوتین را بهبود بخشد.
پژوهشگران دانشگاه ارومیه با بررسی اثر نیکوتین بر پارامترهای مختلف و توان باروری اسپرم موش‌های آزمایشگاهی دریافتند که این ماده می‌تواند تحرک، قابلیت زنده‌مانی، میزان باروری اسپرم‌ها و لقاح آزمایشگاهی را کاهش دهد. در ادامه‌تحقیقات مشخص شد که استفاده از ژله رویال می‌تواند این مشکلات را بهبود بخشد.
مصرف سیگار به عنوان یکی از مهمترین معضلات سلامت عمومی، می‌تواند اثرات سوء بر باروری زنان و مردان داشته باشد. سیگار حاوی ترکیبات شیمیایی سمی بسیاری است که باعث کاهش کیفیت اسپرم و مشکلات باروری می‌شود. نیکوتین یک ماده‌فعال در تنباکو است و بسیاری از محققان بر روی اثرات نامطلوب آن بر عملکرد تولید مثلی مردان تمرکز کرده‌اند.
ژله رویال نوعی ماده غذایی است که از غدد بزاقی زنبور عسل کارگر ترشح می‌شود و نقش مهمی در رشد زنبور ملکه ایفا می‌کند. زنبور ملکه در تمام طول دوره لاروی با ژله رویال تغذیه می‌شود، در حالی که بقیه زنبورها فقط سه روز ابتدایی عمر خود از آن تغذیه می‌کنند. این ماده شامل ترکیبات مهمی مثل قندها، آمینواسیدهای آزاد، اسیدهای چرب، مواد معدنی مثل کلسیم و ویتامین‌ها است. همچنین مشخص شده که خاصیت ضد التهابی، تنظیم سیستم ایمنی بدن و ضد توموری و آنتی اکسیدانی نیز دارد.
ناباروری یکی از مشکلات اساسی جوامع امروزی بشر است که درصد قابل‌توجهی از زوج‌ها را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. برای سال‌ها این تصور وجود داشت که بیشتر اختلالات باروری با زنان ارتباط دارند اما تحقیقات متعددی نشان داده است که حدود نیمی از ناباروری‌ها به دلایل مردانه است.
پژوهشگران دانشگاه ارومیه در این پژوهش ۳۶ موش آزمایشگاهی نر را مورد بررسی قرار دادند. در این آزمایش موش‌ها به ۶ گروه تقسیم شدند و تاثیر نیکوتین و تاثیر همزمان نیکوتین و ژله رویال بر آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت.
درمان ناباروری به کمک ژله رویال
به گفته فرنام آزاد و همکارانش در این طرح؛ نتایج این پژوهش نشان داد که نیکوتین باعث کاهش تحرک، قابلیت زنده‌مانی، میزان باروری، بلاستوسیت‌زایی نامطلوب، آسیب DNA، افزایش سطح مالون دی آلدئید و افزایش میزان بروز ناهنجاری کروماتین در اسپرم‌ها گردید. مصرف همزمان نیکوتین و ژله رویال باعث شد که پارامترهای اسپرم، میزان لقاح آزمایشگاهی و سطح پراکسیداسیون لیپیدی اسپرم بهبود یابد.
بر اساس این آزمایش می‌توان گفت که ژله رویال توانایی حفاظت از دستگاه تولیدمثل در برابر ناهنجاری‌های اسپرمی و سمیت جنین ناشی از نیکوتین را دارد. نتایج این پژوهش در آخرین شماره‌فصل‌نامه علمی پژوهشی «تحقیقات دامپزشکی» وابسته به دانشگاه ارومیه به چاپ رسیده است.
ژل رویال برای ناباروری زنان
آیا ژل رویال می‌تواند به درمان ناباروری زنان کمک کند، شواهد فعلی چنین اثری را به‌طور قابل اتکا ثابت نکرده‌اند.
ژل رویال حاوی پروتئین‌ها، اسیدهای چرب و ترکیبات زیست‌فعال است و در مطالعات حیوانی و آزمایشگاهی، اثراتی روی عملکرد تخمدان، استرس اکسیداتیو و برخی هورمون‌ها دیده شده است.
اما مطالعات انسانی با کیفیت بالا برای افزایش شانس بارداری کافی نیستند.
بنابراین نمی‌توان ژل رویال را درمان ناباروری، تقویت تخمک‌گذاری یا افزایش ذخیره تخمدان دانست.
اگر ناباروری ناشی از مشکلاتی مثل اختلال تخمک‌گذاری، PCOS، انسداد لوله‌ها، اندومتریوز یا کاهش ذخیره تخمدان باشد، ژل رویال جایگزین درمان علت اصلی نیست.
ژل رویال برای ناباروری مردان
برای ناباروری مردان هم ژل رویال به عنوان درمان اثبات‌شده محسوب نمی‌شود، اما شواهد اولیه درباره اثر آن روی کیفیت اسپرم وجود دارد.
ژل رویال ممکن است چه اثری داشته باشد؟
برخی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده‌اند که ترکیبات ژل رویال ممکن است:
- به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کنند.
- روی تعداد و تحرک اسپرم اثر مثبت داشته باشند.
- از سلولهای تولیدکننده اسپرم در برابر برخی آسیب‌ها محافظت کنند.
- احتمالاً روی برخی شاخص‌های هورمونی و عملکرد بیضه اثر بگذارند.
اما نکته مهم این است که شواهد انسانی هنوز محدود و قطعی نیستند؛ بنابراین نمی‌توان گفت ژل رویال ناباروری مردان را درمان می‌کند یا به‌طور مشخص شانس بارداری را افزایش می‌دهد.
اگر هدف افزایش کیفیت اسپرم باشد
قبل از مصرف مکمل، مهم‌تر از آن مشخص کردن علت مشکل است. معمولاً اولین بررسی، آزمایش اسپرم (Semen Analysis) است که تعداد، تحرک و شکل اسپرم را بررسی می‌کند.
اگر آزمایش اسپرم مشکل داشته باشد، بسته به نتیجه ممکن است بررسی‌های دیگری مثل:
- FSH، LH و تستوسترون
- واریکوسل
- عفونت یا التهاب
- مشکلات تیروئید
- اضافه‌وزن و عوامل متابولیک
- مصرف سیگار و الکل
- داروها و مکمل‌ها
لازم باشد.
نکته: ژل رویال معمولاً به‌عنوان مکمل غذایی مصرف می‌شود، اما می‌تواند در افراد حساس باعث واکنش آلرژیک، به‌خصوص در افراد دارای حساسیت به فرآورده‌های زنبور یا آسم، شود.
برای افزایش تعداد و تحرک اسپرم دقیقاً ژل رویال را چطور و چه مقدار مصرف کنیم؟
اگر هدف مشخصا افزایش تعداد و تحرک اسپرم است، یک نکته مهم وجود دارد: برای ژل رویال هنوز دوز استاندارد و اثبات‌شده‌ای برای درمان ناباروری مردان تعیین نشده است. شواهد انسانی بسیار محدودتر از مطالعات حیوانی هستند.
با این حال، در یک مطالعه انسانی روی مردان نابارور، ژل رویال با دوزهای ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌گرم در روز به مدت ۹۰ روز بررسی شده و برخی تغییرات هورمونی گزارش شده است؛ اما این مطالعه به‌تنهایی برای اثبات افزایش تعداد یا تحرک اسپرم کافی نیست. pmc
اگر بخواهیم محافظه‌کارانه مصرف کنیم
من برای مصرف خودسرانه، دوزهای چند گرمی را صرفا با هدف بهبود اسپرم پیشنهاد نمی‌کنم. اگر پزشک با مصرف آن موافق باشد، می‌توان یک دوره حدود ۳ ماهه را در نظر گرفت، چون چرخه تولید اسپرم تقریبا ۷۴ روز طول می‌کشد.
برای ژل رویال تازه، مقدارهای رایج تجاری ممکن است بسیار متفاوت باشند؛ بنابراین مقدار بر اساس وزن محصول باید با برچسب همان فرآورده تطبیق داده شود و نمی‌توان معادل دقیقی برای همه محصولات تعیین کرد.
یک مطالعه جداگانه در افراد سالم از ۳ گرم ژل رویال در روز برای ۶ ماه استفاده کرده، ولی این مطالعه درباره ناباروری یا کیفیت اسپرم طراحی نشده بود؛ بنابراین نمی‌توان از آن برای توصیه ۳ گرم جهت ناباروری استفاده کرد.
چیزی که به نظرم مهم‌تر است
اگر مشکل واقعا تعداد یا تحرک پایین اسپرم است، بهتر است قبل از شروع مکمل یک آزمایش اسپرم (Semen Analysis) انجام شود و بعد از حدود ۳ ماه دوباره تکرار شود. این کار مشخص می‌کند آیا واقعا تغییری ایجاد شده یا نه.
ضمن اینکه بخش قابل توجهی از شواهد مثبت درباره ژل رویال مربوط به حیوانات یا اضافه کردن ژل رویال مستقیما به محیط نگهداری اسپرم است، نه خوردن آن توسط مردان نابارور؛ بنابراین نباید این نتایج را مستقیما به انسان تعمیم داد. pubmed
خصوصیات و ترکیب شیمیایی ژله رویال
فرآورده های است با رنگ سفید مایل به زرد روشن ، کلوئیدی و چسبناک با عطری مختصر و مزه ای تند ، در آب حل شده و کمی کف تولید می کند . دارای عملکردی اسیدی ( 5/4 – 5/3 = PH ) و وزن مخصوص آن 1/1 می باشد . دارای مقدار زیادی ازت می باشد .
ترکیبت شیمیائی ژله رویال بسیار پیچیده بوده و بر اثر مرور زمان ترکیب آن تا حدودی تغییر می کند . متوسط ترکیب ژله ای که از سلولهای ملکه 4-3 روزه استخراج و تجزیه شده به شرح زیر بوده است .
آب 05/66 درصد
پروتئین 34/12 درصد .
چربی 46/5 درصد .
کربوهیدات 49/12 درصد
مواد معدنی 82/0 درصد .
مواد ناشناخته 84/2 درصد .
پروتئین ژله رویال از نظر اسیدهای آمینه ضروری بسیار غنی است .
