خانه » افطار و سحر با حكيم تغذيه

افطار و سحر با حكيم تغذيه

گفت وگو با دكتر مسعود كيمياگر، پيرامون تغذيه در ماه مبارك رمضان

تغيير عادات تغذيه اي در دوره هاي مختلف زندگي و در شرايط گوناگون يكي از مهم ترين عوامل تاثيرگذار بر سلامت افراد است. با آغاز ماه مبارك رمضان لازم است روزه داران خود را به مدت يك ماه با نحوه متفاوتي از تغذيه وفق دهند. از اين لحاظ نكات بسيار ريز و مهمي وجود دارد كه رعايت آنها نه تنها از آسيب هاي احتمالي جلوگيري مي كند، بلكه شرايط روزه داري را آسان تر مي كند.

درباره شيوه صحيح تغذيه در اين ماه مبارك با دكتر مسعود كيمياگر، متخصص تغذيه به گفت وگو نشسته ايم.

*** با توجه به وعده هاي متفاوت غذايي در ماه رمضان، عادات غذايي افراد هم تغيير مي كند. اين تغييرات چگونه بايد انجام شود
هر تغييري در نظم عادي بدن بايد از روي اصول انجام شود و مصرف تمام موادغذايي در همه دوره ها و شرايط لازم است از روي برنامه باشد.
متاسفانه در ماه مبارك رمضان پرخوري و بدخوري، نشان دهنده افراط و اشتباه در تغيير عادات تغذيه است.
بعضي ها به اشتباه تصور مي كنند براي آن كه توانايي روزه گرفتن داشته باشند، بهتر است بيش از قبل، بخورند. هيچ نيازي به مصرف غذاي زياد نيست بلكه بايد به نحوه رژيم غذايي توجه كرد.
*** اصول و برنامه اي كه در اين ماه لازم است رعايت شود، چه ويژگي هايي دارد
مانند هر زمان ديگري لازم است به ميزان كافي از همه موادي كه در هرم تغذيه اي مورد استفاده انسان قرار دارد، استفاده شود.
آن چه در اين ميان اهميت بسزايي دارد، روش استفاده از اين مواد است تا به بدخوري يا پرخوري دچار نشويم و ازهر يك در زمان مناسب و به ميزان صحيح بهره ببريم.
*** بعضي افراد پس از روزه داري در ماه رمضان دچار مشكلاتي مي شوند. اين مشكلات به خاطرچه نوع تغذيه اي هستند
بدن مكانيسم هاي تنظيم كننده خاصي دارد كه با روزه داري فعال شده و موجب مي شوند چربي بدن در اين ماه بطور مؤثر بسوزد و استفاده شود. بسياري از اختلالات به وجود آمده در اين ماه نه صرفاً مربوط به روزه داري، بلكه مربوط به مصرف بيش از حد يا نامتعادل غذاست.
تا چند سال قبل بسياري از افراد بعد از ماه رمضان چند كيلويي از وزنشان كم مي شد اما حالامشاهده مي كنيم چند كيلويي هم به وزن بعضي ها اضافه مي شود. براي حفظ سلامت در طول ماه رمضان و پس از آن يك رژيم غذايي متعادل كه با فعاليت و خصوصيات فرد متناسب باشد، حرف اول را مي زند.
*** اصولاً آيا مي توان از روزه داري در ماه رمضان به عنوان روشي براي لاغر شدن استفاده كرد
بله، شرايط فردي و تغذيه اي در ماه رمضان چنين اجازه اي را مي دهد اما تنها به شرطي كه پس از اين ماه هم ادامه پيدا كند و از ابتدا تحت نظر متخصص و با رعايت قواعد و نكات سلامتي پيش برود.
*** از لحاظ تغذيه اي براي تطبيق يافتن با ماه رمضان چه مي توان كرد
اگر بطور صحيح روزه بگيريم، هم به راحتي با شرايط روزه داري منطبق مي شويم و هم پس از ماه رمضان راحت تر به عادات تغذيه اي معمول مان بر مي گرديم اما توصيه مي شود اگر كسي به ماده خاصي مانند چاي عادت دارد چند روز مانده به آغاز ماه رمضان خوردن آن را به تدريج كم كند تا در طول اين ماه نياز كمتري به آن پيدا كند و احياناً دچار سردرد نشود.
*** خوردن غذاي سحري چه اهميتي دارد
در رابطه با خوردن غذاي سحري افراد به دو دسته تقسيم مي شوند كه يكي كساني هستند كه اصلاً هنگام سحر بيدار نشده و غذا نمي خورند و ديگر كساني هستند كه سحري مي خورند.
در مورد دسته اول بايد گفت، راه نادرستي را پيش گرفته اند و بسياري از متخصصان مخالف اين كار هستند.
دسته دوم خود به افرادي كه غذاي سرد و غذاي گرم مي خورند، تقسيم مي شود.
*** اين دو نوع غذاي سحري چه تفاوتي با يكديگر دارند
بطور كلي خوردن غذاي سرد و سبك بسيار بهتر از نخوردن سحري است اما در مقايسه با غذاي گرم، كاستي هايي دارد. بهترين نحوه سحري براي يك روزه صحيح، خوردن غذاي گرم و متوسط- نه سبك و نه سنگين- است. سحري را بايد سر فرصت در مدت ۲۰ تا ۲۵ دقيقه صرف كرد. اين نوع غذاي سحري موجب مي شود انسان در طول روز چه در فعاليت هاي فيزيكي و چه در كارهاي فكري، توانايي كافي داشته باشد و روزه داري موجب نشود كارآيي او پائين بيايد.
*** آيا براي سحري نوع خاصي از غذاي اصلي با چربي و حجم خاصي توصيه مي شود
دايره انتخاب افراد در اين وعده غذايي مانند ناهار بسيار وسيع است و مي توانند همان غذاهايي را بخورند كه وقت ناهار صرف مي كردند.
بايد توجه داشت يك وعده غذاي گرم و متوسط يعني غذايي كه حجم فوق العاده نداشته باشد و معده را دچار سنگيني بيش از حد نكند، علاوه بر اين غذا نبايد چرب و روغني باشد، چون موجب تشنگي مي شود و كالري بيش از حد ممكن وارد بدن مي شود و به بدن آسيب مي رساند.
*** ميزان آب مورد نياز بدن چقدر است و فاصله افطار تا سحر چگونه بايد تامين شود
مانند اوقات ديگر سال، هر فرد بطور متوسط به هشت ليوان آب در طول شبانه روز نيازمند است.
لازم است حدود سه ليوان از اين ميزان آب، هنگام سحر و پنج ليوان ديگر از افطار تا آخر شب نوشيده شود.
از كل اين هشت ليوان، يك تا دو ليوان، بايد آب خالص باشد كه به سرعت جذب مي شود. حدود شش ليوان ديگر را مي توان از شير، هندوانه، گوجه فرنگي، خيار، كاهو و ديگر ميوه ها و سبزيجات تامين كرد. آب سبزيجات و ميوه ها به تدريج در معده و روده جذب مي شود و در اين صورت شخص ديرتر احساس تشنگي مي كند.
بسياري از افراد معتقدند مصرف هرچه بيشتر چاي هنگام سحر به كمتر شدن احساس تشنگي كمك مي كند.چاي، نوشيدني مفيدي است كه بايد در حد متعارف مصرف شود.
از آنجا كه چاي، مدر (ادرار آور) است، يكي- دو فنجان بيشتر نبايد مصرف شود.
*** با چه مايعاتي مي توان افطار كرد
از آنجا كه در طول روزه داري معده خالي است و بدن دچار افت قند خون مي شود، بهتر است با آب جوش، چاي كمرنگ يا مايعات قندي افطار كرد كه سريع جذب شوند.
سوپ يا آش رقيق هم براي شروع افطار توصيه مي شود اما آش رشته سنگين است و بهتر است به عنوان غذاي اصلي محسوب شود.
غذاي مناسب براي شروع افطار بايد رقيق باشد اما آب، به تنهايي و مايعات سرد، گزينه هاي مناسبي نيستند.
*** ماه رمضان هميشه براي ما باغذاها و خوراكي هاي خاصي همراه است اين غذاها تا چه اندازه مفيد و سالم هستند
نكته مهم در مورد مواد غذايي كه در ماه رمضان بيشتر استفاده مي شوند يا مختص همين ماه هستند- مانند حلوا، شله زرد، زولبيا و باميه، آش رشته و حليم- اين است كه اگر چه معمولاً همه آن ها را خصوصاً در زمان افطار فراهم مي كنيم اما بايد به خاطر داشته باشيم كه لزومي ندارد همه اين غذاها خورده شود بلكه بايد از بين آن ها گزينش كرد.
وقتي سر سفره افطار مي نشينيم بايد مانند وقتي انتخاب كنيم كه به يك ميوه فروشي مي رويم و تنها ميوه هاي مورد نيازمان را مي خريم نه همه ميوه ها را؛ سر سفره افطار هم بايد از ميان غذاهاي مختلف، آن چه را كه نياز داريم به ميزان متناسب بخوريم.
*** ميزان مصرف زولبيا و باميه چقدر بايد باشد
اصولاً افزايش ميزان مصرف مواد غذايي چرب و شيرين در ماه رمضان مي تواند خطرآفرين باشد.
زولبيا و باميه هم نبايد بيش از يكي دو بار در هفته مصرف شود و بهتر است جايگزين قند ساده و شيريني هاي ديگر شود، نه اين كه در آن ها، زولبيا و باميه هم بخوريم. زولبيا بايد به مقدار كمي- به اندازه يك نعلبكي نه يك بشقاب- خورده شود و آن هم براي تغيير ذائقه باشد.
از جنبه سالم بودن مواد غذايي هم لازم است زولبيا و باميه حتماً از اماكن معتبر خريداري شود، زيرا به خاطر عدم نظارت بر پخت آن ها، اين شيريني در زير زمين هاي نه چندان تميز و با روغن ناسالمي تهيه مي شود كه مكرراً استفاده شده است.
بنابراين براي اطمينان از سلامت اين شيريني كه تنها در موارد معدودي بسته بندي شده و محل و زمان پخت آن مشخص است، بهتر است از اماكن معتبر و هويت دار خريدكرد.
*** خوردن حليم با توجه به ميزان شكر و روغني كه معمولاً به همراه آن مصرف مي شود، چگونه بايد باشد
از آنجا كه مواد اصلي حليم، گوشت و گندم است، بنابراين غذاي مفيد و مناسبي به شمار مي رود اما متاسفانه شكر و روغن غليظي كه گاهي به مقدار زياد با آن خورده مي شود، مي تواند بسيار خطرناك باشد.
اين مواد تنها به عنوان چاشني و طعم حليم استفاده مي شوند. شيريني بيش از حد در شله زرد هم بايد كنترل شود، در عين حال زعفران شله زرد بسيار مفيد است.
بطور كلي ميزان مصرف قند و شكر، چه به صورت مجزا و چه در غذاها، نبايد بيش از ۳۰ گرم باشد.
*** چه توصيه اي درباره خوردن افطار و شام داريد
متخصصان تغذيه در اين مورد دو نظر دارند: يكي اين كه افطار و شام جدا ميل شود و ديگر هر دو در يك نشست خورده شود.
من بر روش دوم تاكيد دارم زيرا باعث مي شود حجم مناسبي از غذا صرف شود.
خوردن غذايي كه به عنوان شام در نظر گرفته شده، در زمان افطار، اين مزيت را نيز دارد كه به بدن فرصت مي دهد غذا را سر فرصت هضم و جذب كند و شخص به اندازه كافي و نياز خود غذاي سحري بخورد.
كساني كه پس از افطار و در وعده ديگري، شام مي خورند- خصوصاً امسال كه افطار نسبت به زمان هاي ديگر سال ديرهنگام است- نمي توانند آن قدر كه بايد، سحري بخورند.
*** لبنيات چه جايگاهي در وعده هاي غذايي روزه داران بايد داشته باشند
شير لازم است در وعده هاي غذايي در نظر گرفته شود زيرا خواص بي نظيري دارد.
كره، چربي بالاو خاصيت كمي دارد.بايد به جاي آن، پنير كه بهتر است همراه باگردو- كه منبع متعادل چربي و غني از لازمه هاي تغذيه اي ديگر است- استفاده كنيم.
هنگام سحر به همراه مقدار كمي خامه، خوردن عسل و مربا هم شرايط گوارشي پايدارتري را براي فرد روزه دار فراهم مي كند.
*** چه توصيه هاي ديگري براي بهبود تغذيه روزه داران داريد
از قديم خوردن تخم مرغ آب پز هنگام سحر توصيه مي شد، زيرا پروتئين آن به تدريج مصرف شده و به قول معروف ته دل را نگه مي دارد. مصرف ميوه به ميزان چهار واحد (۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم) در فاصله افطار تا سحر و در كنار آب، چاي و آبميوه توصيه مي شود. ميزان نمك مصرفي افراد مانند هميشه توصيه مي شود كنترل شده و كم باشد.
بطور كلي در طول شبانه روز ميزان نمكي كه مي خوريم نبايد بيشتر از سه گرم آشكار و سه گرم پنهان- در نان و پنير و رب گوجه فرنگي و.‎/‎/- باشد. فلفل، آبليمو و سركه نيز تنها به عنوان چاشني و با دقت استفاده شود.
نوجوانان و بچه هايي كه در سن رشد هستند، به ياد داشته باشند كه خوردن سحري براي آن ها ضروري تر از ديگران است، زيرا كاهش قند خون در طول روز موجب كاهش قدرت يادگيري و كارآيي ذهني آن ها مي شود و اگر تكرار شود، صدمات جبران ناپذيري بر سلامت نوجوانان وارد مي آورد.

2009-08-20T05:38:36+00:00

يك ديدگاه

  1. jonn1 سپتامبر 8, 2009 در 1:55 ب.ظ - پاسخ دادن

    After all you live with them you share all your happiness with them along with your sorrows.; carisoprodol ncfbx; accutane sgwiy; alli xwvc; meridia 622; amoxicillin 1134; valium 025;

ثبت ديدگاه

*

code

ضمن تبریک فرا رسیدن نیمه شعبان به همین مناسبت به ازای سفارش 1 کیلو عسل طبیعی 400 گرم هم هدیه بگیرید. (فقط تا 1 اردیبهشت) رد کردن